‘Literaire magazines zijn onontbeerlijk’

Als er iemand een nieuw literair tijdschrift mocht beginnen dan was het John Freeman wel. De Amerikaan was lange tijd hoofdredacteur van het toonaangevende Britse literaire magazine Granta en interviewde tientallen schrijvers. Op dit moment is hij executive editor van het populaire blog lithub.com én dus initiatiefnemer van het halfjaarlijkse internationale Freeman’s, Waar inmiddels twee edities van zijn verschenen.

Het naar hemzelf vernoemde ‘bookazine’ (de uitgave heeft ook meer weg van een boek dan een blad) barst van de flitsende namen op de cover. Auteurs als Lydia Davis, Dave Eggers en Haruki Murakami werkten mee aan deze eerste editie. Grote namen. Daarnaast vroeg Freeman een stel veelbelovende nieuwkomers om een bijdrage, waaronder één van Granta’s Best Young British Novelists. Als thema heeft het eerste nummer: Arrival. Voor het tweede: Family. De inhoud is breed: van proza en poëzie tot non-fictie en essayistiek. Het bevat zelfs een katern met foto’s.

‘Nowadays, if you’re makings a new magazine: you’re not in it for the money. You’re in it for the content’, vertelt John Freeman over zijn initiatief. Al kostte het hem, ondanks zijn bekendheid als literair redacteur, toch behoorlijk wat moeite om de sterauteurs over te halen voor hem te schrijven. ‘Ik moest ze behoorlijk lastigvallen om hen te laten weten dat het echt wel meer zou gaan worden dan een aan elkaar geniete nieuwsbrief.’

Vermorzeld door de markteconomie

Bij de presentatie van de eerste editie in Nieuwscentrum Athenaeum is ook Suzanne Meeuwissen aanwezig van het Nederlands Letterenfonds. Als senior beleidsmedewerker digitale literaire projecten en tijdschriften gaat ze onder meer over de subsidie die wordt verdeeld, zodat de bladen niet vermorzeld worden door de markteconomie. Meeuwissen is bij uitstek de persoon om te vertellen over hoe het in Nederland gaat met de literaire magazines. John Freeman mag dan hebben verteld dat hij zeker open staat voor de publicatie van Nederlandse auteurs in Freeman’s, kent Nederland zelf eigenlijk wel genoeg literaire magazines?

Allereerst genieten we in Nederland een grote diversiteit aan literaire tijdschriften, vertelt Suzanne Meeuwissen. Het is zelfs moeilijk om een goed overzicht hiervan te krijgen, omdat veel underground gebeurt. Toch durft ze wel te stellen dat Nederland, zeker voor zo’n klein land en taalgebied, het heel goed doet. Al helemaal als je Vlaanderen erbij trekt.

Feest en vormgeving

Eén van de grote voorbeelden van dit moment in Nederland is Das Mag, opgericht in 2011. Meeuwissen: ‘Voor een literair tijdschrift hebben zij een enorm groot bereik. Wat ze heel handig hebben gedaan is vrijwel direct een bijbehorend feest organiseren. Met een evenement maak je je kring meteen al een stuk groter.’ Daarnaast hebben ze zwaar ingezet op vormgeving, vervolgt Meeuwissen. Ze pikken goed op wat past bij deze tijd. Het ontwerp, verzorgd door Studio Vruchtvlees, won zelfs al de European Design Award en een Red Dot Award.

Wat Das Mag ook goed doet is samenwerken met interessante sponsors en handige ambassadeurs, vindt Meeuwissen: ‘Ik kan me herinneren dat ze hun medewerkers, of in ieder geval de schrijvers die bijdragen, uitbetalen in gesponsorde champagne. Daarmee konden ze al in het begin relatief makkelijk mensen aan zich binden en ze baarden er ook nog eens opzien mee. Heel slim aangepakt. En ze zijn jong en fris, dat spreekt ook aan.’

Rustig aan proeven

Over de rol van het literaire tijdschrift is de Letterenfonds-medewerkster duidelijk: die is onontbeerlijk voor de literatuur. ‘Voor jonge schrijver is het vaak de allereerste publicatiemogelijkheid. Zo hoeven ze niet meteen een heel boek te schrijven, maar kunnen ze rustig eraan proeven. Maar ook voor gevestigde auteurs dienen zulke bladen een goed doel: het is een werkplaats waar ze kunnen experimenteren.’ Ook de redactieleden zelf hebben er trouwens veel aan, vertelt Meeuwissen: ‘Het is een mooie mogelijkheid om kennis te maken met het vak en menigeen zie ik later terug bij grotere uitgeverijen. Het is echt een mini-opleidingsinstituutje.’

Eigenlijk is er maar één groot gevecht als het gaat om literaire bladen in Nederland, bekent Suzanne Meeuwissen: ‘Er worden de schitterendste dingen gemaakt, maar er zijn soms zo weinig mensen die er vanaf weten. Daar kan echt een slag worden gemaakt, als je het mij vraagt.’


Dit verhaal is geschreven door Hedwig Wiebes van Hedmedia.nl


Er zijn overigens ontzettend veel andere literaire magazines in Nederland en Vlaanderen, zoals De Gids, Deus ex Machina, De Revisor, Spiegel der Letteren, De Poëziekrant, de Boeksalon en Slang. Een actueel overzicht (met links en webshop) vind je hier

[bol_product_links block_id=”bol_585becba0fd00_selected-products” products=”9200000049830334,9200000057806973″ name=”Freeman’s” sub_id=”1″ link_color=”003399″ subtitle_color=”000000″ pricetype_color=”000000″ price_color=”CC3300″ deliverytime_color=”009900″ background_color=”FFFFFF” border_color=”FFFFFF” width=”250″ cols=”1″ show_bol_logo=”0″ show_price=”1″ show_rating=”0″ show_deliverytime=”0″ link_target=”1″ image_size=”1″ admin_preview=”1″]